tu nhân
Định nghĩa
- Động từ:
- Rèn luyện phẩm chất đạo đức: "tu nhân" chỉ hành động tự sửa mình, trau dồi đức hạnh, làm cho bản thân trở nên tốt đẹp hơn về mặt tinh thần và đạo lý.
- Cổ ngữ: Thường dùng trong văn cảnh xưa, mang nghĩa tu dưỡng bản thân để đạt đến sự hoàn thiện.
Ví dụ sử dụng
- (Người xưa xem việc rèn luyện đức hạnh là quan trọng để làm mẫu mực cho thế hệ sau.)
- (Rèn luyện phẩm chất không chỉ là tự hoàn thiện mà còn là sống có trách nhiệm với xã hội.)
- (Ông ấy dành trọn cuộc đời để trau dồi đức hạnh, sống giản dị và nhân ái.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "tu nhân tích đức" (thành ngữ cổ): kết hợp giữa rèn luyện bản thân và làm việc thiện để tích luỹ phước đức.
- Tu nhân tích đức là nền tảng của đạo làm người theo quan niệm Nho giáo. (Rèn luyện đức hạnh và làm việc thiện là nền tảng của đạo đức con người theo Nho giáo.)
- "tu nhân dưỡng tính": rèn luyện bản thân và nuôi dưỡng bản tính tốt đẹp.
- Phương pháp tu nhân dưỡng tính giúp con người đạt đến sự an lạc nội tâm. (Phương pháp rèn luyện bản thân và nuôi dưỡng bản tính tốt giúp con người đạt được sự bình an trong tâm hồn.)
Biến thể và từ gần giống
- Tu thân (động từ): sửa mình, rèn luyện bản thân — tương tự "tu nhân" nhưng phổ biến hơn trong văn nói hiện đại.
- Học sinh cần tu thân để trở thành người có ích. (Học sinh cần rèn luyện bản thân để trở thành người có ích cho xã hội.)
- Tích đức (động từ): làm việc thiện để tích luỹ phước đức — thường đi cùng "tu nhân".
- Làm việc thiện là cách tích đức cho bản thân và gia đình. (Làm việc tốt là cách tích luỹ phước đức cho bản thân và gia đình.)
Từ đồng nghĩa
- Tu dưỡng: rèn luyện đạo đức, tri thức.
- Sửa mình: tự điều chỉnh hành vi, thói quen xấu.
- Hoàn thiện bản thân: quá trình làm cho mình tốt hơn.
Thành ngữ liên quan
- Tu nhân tích đức (đã giải thích ở phần nâng cao): nhấn mạnh sự kết hợp giữa rèn luyện bản thân và làm việc thiện.
- Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ: quan điểm Nho giáo về các bước tu dưỡng từ bản thân đến xã hội.
- Theo Nho giáo, tu thân là bước đầu tiên để tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. (Theo Nho giáo, rèn luyện bản thân là bước đầu tiên để quản lý gia đình, trị vì đất nước và làm cho thiên hạ thái bình.)